Pandora Papers phanh phui mức độ giàu có và các giao dịch bí mật của hàng loạt lãnh đạo thế giới gây rúng động

Cafe 5 châu

Mức độ giàu có và hàng loạt giao dịch bí mật của nhà lãnh đạo, chính trị gia và tỷ phú thế giới đã bị phanh phui trong một vụ rò rỉ tài liệu tài chính lớn nhất thế giới từ trước đến nay.

Khoảng 35 lãnh đạo và cựu lãnh đạo, hơn 300 quan chức nhà nước góp mặt trong hồ sơ của các công ty nước ngoài vừa bị rò rỉ, mang tên Pandora Papers.

Tài liệu tiết lộ rằng Vua Jordan đã bí mật tích lũy hơn 70 triệu bảng tài sản nằm rải rác tại Anh và Hoa Kỳ, vợ chồng cựu Thủ tướng Anh Tony Blair đã “tiết kiệm” được 312.000 bảng Anh tiền thuế khi họ mua một văn phòng ở London, bằng cách thâu tóm một công ty nước ngoài sở hữu tòa nhà.

Vụ rò rỉ cũng tiết lộ mối liên hệ giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin với các tài sản bí mật ở Monaco, và cho thấy Thủ tướng Séc Andrej Babis – người chuẩn bị có cuộc bầu cử vào cuối tuần này – đã giấu nhẹm việc sở hữu một công ty đầu tư nước ngoài từng mua hai biệt thự với giá 12 triệu bảng ở miền Nam nước Pháp.

Đây là lần rò rỉ lớn nhất trong chuỗi bảy năm qua, sau vụ Hồ sơ FinCen, Hồ sơ Paradise, Hồ sơ Panama và LuxLeaks. Hồ sơ là cuộc điều tra lớn nhất do Hiệp hội các nhà báo điều tra quốc tế (ICIJ) tổ chức, với hơn 650 phóng viên tham gia.

Kênh Panorama của BBC trong một cuộc điều tra chung với Guardian và các đối tác truyền thông khác đã tiếp cận được gần 12 triệu tài liệu và hồ sơ từ 14 công ty dịch vụ tài chính ở các quốc gia bao gồm Quần đảo Virgin thuộc Anh, Panama, Belize, Cyprus, United Arab Emirates, Singapore và Thụy sĩ.

Một số cá nhân bị nhắc tên đang đối mặt với các cáo buộc tham nhũng, rửa tiền và trốn thuế trên toàn cầu.

Quy mô của hồ sơ Pandora

Nhưng một trong những tiết lộ lớn nhất là làm thế nào những người nổi tiếng và giàu có đã thành lập công ty một cách hợp pháp để bí mật mua bất động sản ở Anh. Các tài liệu tiết lộ một số chủ sở hữu của khoảng 95.000 công ty nước ngoài đứng sau các vụ mua bán.

Tiết lộ nhấn mạnh việc Chính phủ Anh đã không yêu cầu đăng ký danh tính của các chủ sở hữu BĐS nước ngoài mặc dù nhiều lần cam kết thực hiện, điều này dẫn đến lo ngại một số người mua bất động sản có thể nhằm che giấu các hoạt động rửa tiền.

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và gia đình của ông, những người đã bị buộc tội cướp phá đất nước của họ, là một ví dụ. Cuộc điều tra cho thấy Aliyevs và các cộng sự thân cận đã bí mật tham gia vào các giao dịch tài sản ở Anh trị giá hơn 400 triệu bảng.

Bất động sản ở Vương quốc Anh bị thâu tóm bởi các nhà lãnh đạo nước ngoài 

Vua Jordan đã bí mật mua những ngôi nhà sang trọng ở Malibu và Washington DC, cộng với 8 bất động sản ở London và vùng Đông Nam nước Anh.

 

Ở Malibu, California, ông đã chi 50 triệu bảng (68 triệu USD) cho ba biệt thự trên đỉnh vách đá.
Danh mục tài sản của nhà vua cũng bao gồm các căn hộ ở Washington DC, nơi con trai ông theo học đại học.
Và ở Vương quốc Anh, tài sản của nhà vua Abdullah còn bao gồm hai tài sản gần Cung điện Buckingham.

Gia đình Aliyev cầm quyền Azerbaijan, bị cáo buộc tham nhũng từ lâu, đã xây dựng một mạng lưới rộng lớn nơi cất giấu tài sản và tiền ở nước ngoài.

Các hồ sơ tiết lộ cách gia đình Aliyev và cộng sự thân cận tham gia vào các giao dịch bất động sản ở Anh trị giá hơn 400 triệu bảng Anh.
Bao gồm một bất động sản trị giá 33 triệu bảng Anh ở trung tâm London được mua cho con trai 11 tuổi của Tổng thống.
Họ cũng đã bán một bất động sản cho Crown Estate với giá 66 triệu bảng vào năm 2018, khi chỉ mua với giá 35 triệu bảng 10 năm trước đó.

Những tiết lộ này có thể khiến chính phủ Vương quốc Anh lúng túng, vì Gia đình Aliyev dường như đã kiếm được 31 triệu bảng Anh sau khi bán một trong những bất động sản ở London cho Crown Estate – đế chế tài sản của Nữ hoàng do Bộ Tài chính quản lý và quyên góp tiền mặt cho quốc gia.

Nhiều giao dịch trong các tài liệu không liên quan đến hành vi sai trái pháp lý. Nhưng Fergus Shiel thuộc tổ chức ICIJ cho biết: “Chưa từng có bất kỳ tiết lộ nào với quy mô lớn thế này, nó cho thấy thực tế những gì các công ty nước ngoài có thể làm để giúp các cá nhân che giấu tiền mặt hoặc trốn thuế.”

Ông nói thêm: “Họ đang sử dụng những tài khoản ở nước ngoài, những quỹ tín thác ở nước ngoài để mua hàng trăm triệu đô tài sản ở các quốc gia khác và làm giàu cho chính gia đình họ, với cái giá phải trả là chính công dân của họ.” ICIJ tin rằng cuộc điều tra đang “mở ra rất nhiều thứ” – do đó có tên là Pandora Papers.

Các dinh thự ở Malibu của Nhà Vua Jordan

Các tập hồ sơ tài chính bị rò rỉ cũng cho thấy cách mà Nhà Vua Jordan bí mật gom tài sản ở Anh và Mỹ với trị giá hơn 70 triệu bảng Anh (tương đương hơn 100 triệu đôla Mỹ).

Hồ sơ này cũng xác định một mạng lưới các công ty ở nước ngoài tại Quần đảo British Virgin và các ‘thiên đường thuế’ khác đã được Nhà Vua Jordan, Abdullah II bin Al-Hussein dùng để mua 15 ngôi nhà kể từ khi ông lên nắm quyền lực vào năm 1999.

Trong số đó bao gồm 3 căn liền kề nhìn ra biển với tổng trị giá là 50 triệu bảng ở Malibu, California và các tài sản ở London và Ascot, Anh Quốc.

Mối quan tâm về bất động sản của ông lớn dần khi Nhà Vua của Jordan bị cáo buộc cai trị một chế độ độc tài, trong khi các cuộc biểu tình xảy ra trong những năm gần đây giữa bối cảnh xuất hiện các biện pháp thắt lưng buộc bụng và tăng thuế.

Các luật sư của Vua Abdullah nói rằng những tài sản đó được mua bằng tiền cá nhân và ông cũng sử dụng để tài trợ cho các dự án dành cho người dân Jordan.

Các luật sư này cũng nói rằng việc các nhân vật có chức vụ cao mua tài sản qua các công ty nước ngoài là điều bình thường vì lý do riêng tư và an ninh.

Một số những tiết lộ khác trong Hồ sơ Pandora:

  • Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta và 6 thành viên trong gia đình bí mật sở hữu một mạng lưới các công ty nước ngoài. Họ cũng liên quan đến 11 công ty – một trong số đó được định giá tài sản là 30 triệu bảng.
  • Các thành viên thân thuộc của Thủ tướng Pakistan, Imran Khan bao gồm các bộ trưởng nội các và gia đình họ đã bí mật sở hữu các công ty và quỹ tín thác với giá trị hàng triệu đôla.
  • Công ty luật do Tổng thống Cyprus, Nicos Anastasiades thành lập dường như đã sử dụng các chủ sở hữu giả mạo nhằm che đậy danh tính cho chủ sở hữu thật của một loạt các công ty nước ngoài – là một cựu chính trị gia của Nga, người đã bị cáo buộc biển thủ tài sản. Tuy nhiên công ty luật này đã bác bỏ thông tin.
  • Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky đã chuyển vốn sở hữu sang một công ty bí mật ở nước ngoài trước khi thắng trong cuộc bầu cử năm 2019.
  • Tổng thống Ecuador Guillermo Lass, một cựu quan chức ngân hàng đã thay một quỹ của Panama dùng để chi trả tiền hằng tháng cho các thành viên gia đình bằng một quỹ tín thác ở South Dakota, Mỹ.

Không có hồ sơ thuế trước bạ trong vụ mua văn phòng của cựu Thủ tướng Blair

Không có thông tin trong Hồ sơ Pandora rằng cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và vợ Cherie Blair đã cất giấu tài sản.

Thế nhưng các tài liệu cho thấy tại sao vợ chồng cựu Thủ tướng không trả tiền thuế trước bạ khi họ mua tài sản trị giá 6,45 triệu bảng.

Cựu Thủ tướng Anh thuộc Công Đảng cùng vợ là luật sư đã mua một tòa nhà ở Marylebone, trung tâm London hồi tháng 7/2017 bằng cách mua công ty ở nước ngoài sở hữu tòa nhà này.

Việc mua tài sản theo cách này tại Anh là hợp pháp và không phải trả thuế trước bạ – thế nhưng ông Blair đã luôn chỉ trích việc trốn thuế.

Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và vợ là bà Cherie Blair vào năm 2020

Tòa nhà tại Marylebone, trung tâm london hiện giờ là nhà của đội ngũ tư vấn luật của bà Cherie Blair, phụ trách tư vấn pháp lý cho các chính phủ trên thế giới cũng như một quỹ dành cho phụ nữ của bà.

Bà Blair cho biết những người bán muốn mua nhà thông qua công ty ở nước ngoài.

Bà nói rằng hai người đã mua tài sản trở lại theo luật của nước Anh và sẽ phải trả tiền thuế cho số vốn tăng thêm nếu có bán tài sản trong tương lai.

Những người sở hữu tài sản là gia đình có mối quan hệ chính trị với Bahrain nhưng cả hai bên cho biết họ không biết trước đối tượng đang giao dịch là ai.

Cậu bé sở hữu tài sản 33 triệu bảng ở London

Các tài liệu cũng cho thấy gia đình của Tổng thống Azerbaijan, Aliyev đã bí mật mua tài sản ở Anh Quốc bằng cách sử dụng các công ty ở nước ngoài.

Các tài liệu cũng cho thấy gia đình này – từ lâu bị cáo buộc tham nhũng ở Azerbaijan đã mua 17 tài sản, bao gồm một khối văn phòng ở London trị giá 33 triệu bảng cho cậu con trai 11 tuổi, Heydar Aliyev.

Tòa nhà ở Mayfair được một công ty vốn chỉ là vỏ bọc mua vào năm 2009, công ty này do một người bạn của gia đình Tổng thống Ilham Aliyev sở hữu.

Sau đó 1 tháng tòa nhà này được chuyển sang cho cậu bé Heydar.

Tòa nhà ở Mayfair được một công ty vốn chỉ là vỏ bọc mua vào năm 2009

Nghiên cứu cũng cho thấy cách mà khối văn phòng khác do gia đình này sở hữu gần đó bị bán cho Crown Estate với giá 66 triệu bảng vào năm 2018.

Crown Estate cho biết đã thực hiện việc kiểm tra theo luật định vào thời điểm mua nhưng cũng đang điều tra vụ việc.

Chính phủ Anh nói đang thẳng tay xử lý nạn rửa tiền với việc thực thi luật pháp nghiêm khắc hơn và sẽ đưa ra danh sách các công ty nước ngoài sở hữu tài sản ở Anh khi thời gian ở Quốc hội cho phép.

Hồ sơ Pandora là vụ rò rỉ gần 12 triệu hồ sơ và tập tin, phơi bày tài sản và các giao dịch bí mật của các lãnh đạo, chính trị gia và tỷ phú thế giới. International Consortium of Investigative Journalists ở Washington DC đã thu thập dữ liệu và dẫn đầu một trong những cuộc điều tra lớn nhất lịch sử trên toàn cầu.

Hơn 600 nhà báo từ 117 quốc gia đã tiếp cận được tài sản giấu kín của một trong số những nhân vật quyền lực nhất hành tinh. BBC Panorama và The Guardian dẫn đầu cuộc điều tra tại Anh.

Theo BBC